O hierarchii znaków drogowych

Data publikacji: 26 lutego 2015, 11:26
O hierarchii znaków drogowych
170
fot. Agata Szadkowska

Do redakcji Tygodnika Prawo Drogowe@News napisał instruktor nauki jazdy kat. B z 2,5 letnim stażem, uczestnik kursu podstawowego na egzaminatora, z pytaniem:

Pomimo, iż wiele wątpliwości, co do oznakowania pionowego i poziomego, tzw. hierarchiczności pojawia się w środowisku instruktorskim, temat przeniósł się na jeden z bloków podczas kursu na który aktualnie uczęszczam. Mianowicie egzaminator prowadzący odniósł się do hierarchii w przepisach ruchu drogowego, gdzie najważniejsze są polecenia dawane przez osobę kierujące ruchem, sygnały świetlne, znaki pionowe, znaki poziome oraz ogólnie przyjęte zasady. Pomimo, iż jego staż w egzaminowaniu jest większy, aniżeli ja mam lat (mimo że jest już 3 z przodu:)), to nie mogę się zgodzić z wyższością znaków pionowych na poziomymi.
Art. 5.1 ustawy PRD mówi:
"Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnały świetlne luz znaki drogowe". Ustawa PRD nie nawiązuje w żaden sposób do podziału na znaki pionowe i poziome, jedynie do tej kwestii odnosi się "Rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych" z 2002 roku, które mówi w § 1.3: na drogach stosuje się następujące znaki i sygnały drogowe:
  1) znaki pionowe w postaci tarcz, tablic z napisami lub symbolami, które występują również w postaci znaków świetlnych,
  2) znaki poziome w postaci linii, napisów i symboli umieszczonych na nawierzchni drogi.
Egzaminator odniósł się do podziału w rozporządzeniu, ale w żaden sposób nie mówi on o hierarchii, stąd też nasz "spór merytoryczny". Pomimo, iż niejednokrotnie na naszych drogach istnieje niespójność w oznakowaniu pionowym i poziomym co jest niezgodne z § 2.6 rozporządzenia (znaki poziome odzwierciedlają znaki pionowe ostrzegawcze lub zakazu stanowią powtórzenie zastosowanych znaków pionowych), winy należy upatrywać po stronie zarządcy drogi, który jest odpowiedzialny za oznakowanie, czy odnosić się jeszcze do innych aktów prawnych lub wyroków sądowych?
Mam nadzieję, że doświadczenie Państwa ekspertów w sposób jednoznaczny pozwoli rozwiać wszelkie wątpliwości co do tej tematyki oraz liczę na kontakt w późniejszym okresie, ponieważ jestem pewien, iż jeszcze niejednokrotnie na kursie pojawią się sytuacje sporne, a moja dociekliwość nie pozwoli na pozostawienie problemu bez rozwiązania :)
Serdecznie pozdrawiam i z góry dziękuję za odpowiedź. Tomasz Feliński

Nie wiem na jakiej podstawie egzaminator prowadzący szkolenie oparł zacytowane w liście wyjaśnienie dotyczące "hierarchii" znaków drogowych (tekst podkreślony), ponieważ żadne przepisy - ani ustawa Prawo o ruchu drogowym, ani rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych nie ustalają pierwszeństwa pomiędzy znakami drogowymi pionowymi i poziomymi.

Zasady pierwszeństwa w stosowaniu się do poleceń osób oraz wskazań znaków i sygnałów drogowych są określone w art. 5 ust 2 i 3 ustawy. Przytaczam go, łącznie z ust. 1, dla umożliwienia porównania całości tej regulacji i wskazania, że ust. 1. nie określa tego pierwszeństwa, jak to jest niekiedy interpretowane. Ust. 1 nakłada jedynie obowiązek stosowania się do wymienionych tam wskazań.

Art. 5.
1
. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnały świetlne lub znaki drogowe.
2. Polecenia i sygnały dawane przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli mają pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami drogowymi.
3. Sygnały świetlne mają pierwszeństwo przed znakami drogowymi regulującymi pierwszeństwo przejazdu.

Jak łatwo zauważyć w grupie znaków drogowych nie są wyodrębnione znaki pionowe i poziome; te drugie mają taki charakter, że nie można im przypisać pierwszeństwa nad pionowymi. Zwykle precyzują (uzupełniają) wskazania przepisów lub znaków pionowych, co nie oznacza, iż kierujący ma stosować się do nich w “drugiej” kolejności. Na przykład znaki poziome na zakrętach dróg dwukierunkowych dwupasowych precyzują przestrzeganie przepisu o zakazie wyprzedzania na zakrętach (art. 24 ust. 7 pkt 2). Podwójna linia ciągła wskazuje odcinki jezdni, na których nie wolno wyprzedzać jadącym w obu kierunkach, zaś linie ciągłe z przerywanymi, na odcinkach poprzedzających, wskazują odpowiednio, że przy wjeżdżaniu na łuk drogi wyprzedzanie jest już zabronione, a przy wyjeżdżaniu, gdy widoczność drogi się poprawia – dozwolone.

Podobnie, przed wlotami na skrzyżowanie znaki na jezdni w postaci strzałek kierunkowych (P-8) uzupełniają znaki pionowe  (F-10) wskazujące zastosowaną na skrzyżowaniu organizację ruchu.

Dość znamiennym przykładem uzupełniania znaków pionowych znakami poziomymi jest wyznaczanie linii zatrzymania przed skrzyżowaniami, jako konkretyzującymi miejsce, w którym należy pojazd zatrzymać w związku z ustawieniem znaków B-20 “stop”, B-32 “stój” lub A-7 “ustąp pierwszeństwa”. Określa to wyraźnie § 89 rozporządzenia, który w ust. 1 i 2 stanowi, że:

  1) znak P-12 “linia bezwzględnego zatrzymania - “stop” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu w związku ze znakami pionowymi B-20 lub B-32.
  2) znak P-13 “linia warunkowego zatrzymania złożona z trójkątów ” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu w celu ustąpienia pierwszeństwa wynikającego ze znaku pionowego A-7.

A zatem obowiązek zatrzymania pojazdu i/lub ustąpienia pierwszeństwa wynika nie ze znaku poziomego lecz pionowego. Same znaki poziome nie mogą o tym decydować, gdyż w niektórych okolicznościach (niekorzystne warunki atmosferyczne, zaśnieżenie jezdni lub starcie znaku) mogą być niewidoczne.

Jeżeli zaś chodzi o swego rodzaju hierarchię dotyczącą znaków poziomych to można ją wyróżnić ale tylko wewnątrz tej grupy znaków. Wynika to z art. 85 ust 3 rozporządzenia ustalającego, że jeżeli na drodze są umieszczone znaki [poziome] barwy białej i żółtej, wskazujące różny sposób zachowania się, to kierujący jest obowiązany stosować się do znaków barwy żółtej. A więc mają one swego rodzaju pierwszeństwo. Chociaż na drogach spotykamy się z różnego rodzaju błędami oznakowania, to na pewno nie należy do nich podany tu przykład ze znakami o dwóch barwach.Ta sprzeczność jest celowo dopuszczona.

fot. Jolanta MichasiewiczOczywiście spotykamy się również z błędami niezamierzonymi, zwłaszcza przy oznakowaniu tymczasowym. Na przykład, gdy podczas prowadzenia robót, znakiem pionowym B-21 wprowadzono zakaz skręcania w lewo, a na lewym pasie ruchu pozostawiono strzałki kierunkowe wskazujące możliwość takiego skręcania. Jak w takiej sytuacji ma postąpić kierujący? Powinien uwzględnić występujące okoliczności, np. ograniczenia wynikające z prowadzonych robót oraz tymczasowy sposób umieszczenia znaku B-21, i zaniechać skręcenia, jednak takie zachowanie nie powinno wynikać z zasady pierwszeństwa znaku pionowego przed poziomym, bo takiej zasady nie ma, lecz ze zdrowego rozsądku, którego wymaga się od każdego kierującego.

Zdrowym rozsądkiem należy również kierować się, gdy przed skrzyżowaniem znajduje się linia zatrzymania, o której już była mowa, natomiast brak odpowiedniego znaku pionowego. Taka sytuacja w sposób bardzo prawdopodobny oznacza zniszczenie znaku, a więc linię zatrzymania należy traktować także jako wskazanie znaku pionowego.

Zasadę bezpiecznej jazdy zawsze należy traktować jako nadrzędną.

Zbigniew DREXLER,
ekspert z zakresu prawa o ruchu drogowym, autor książek

Komentarze

  1. mezo

    mezo   3 sierpnia 2017, 12:19

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    Jak niechlujstwo drogowców to trzeba byłoby załatwić to w inny sposób, znaczy zgłosić i przekazać sprawę w odpowiednie ręce, inaczej tego po prostu nie widzę. Złe postawienie znaków przez kogoś, kto przecież powinien się na tym znać niezbyt dobrze świadczy. A co w przypadku reorganizacji ruchu? W tym wypadku dobre postawienie znaków to podstawa http://poradnikowy.net/budowa-przy-drodze-oznakowanie-tymczasowe-drogi-lub-reorganizacja-ruchu-gdzie-szukac-pomocy/ a przecież absurdy się zdarzają, a potem pojawia się wszechobecny chaos na drodze.

  2. ZA MERDKA

    ZA MERDKA   29 lipca 2016, 14:57

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    confusedMrErdek1Dzony5A A co jeśli linia P-12 jest namalowana w połączeniu ze znakiem pionowym D1 (dzisiaj widziałem takie skrzyżowanie, założyłem że tymczasowo zmieniono oznakowanie i D1 ma priorytet) To świadczy już tylko o niechlujstwie drogowców. W tej sytuacji obowiązuje znak D-1 gdyż przy tym znaku kierujący nie ma potrzeby szukania znaku na jezdni.

  3. confused

    confused   24 lipca 2016, 13:01

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    MrErdek1Dzony5A co gdy przed skrzyżowaniem jest znak p-12 bez znaku Stóp? Należy się zatrzymać i ustąpić pierwszeństwa? Znak P-12 to linia wskazująca miejsce bezwzględnego zatrzymania wynikającego z nakazu znaku B-20 i ma prawo istnieć na drodze tylko wtedy gdy postawiono przed skrzyżowaniem ten znak pionowy, o czym wie każdy uprawniony kierujący. Jednak jeżeli ZOBACZY znak P-12 a nie widzi znaku B-20 to posiadając tą wiedzę MUSI założyć, że znak ktoś zniszczył, ukradł albo, że jest odwrócony lub zasłonięty, więc pomimo, że go nie widzi MUSI wykonać jego dyspozycję. A co jeśli linia P-12 jest namalowana w połączeniu ze znakiem pionowym D1 (dzisiaj widziałem takie skrzyżowanie, założyłem że tymczasowo zmieniono oznakowanie i D1 ma priorytet)

  4. MrErdek1

    MrErdek1   29 października 2015, 10:10

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    Dzony5A co gdy przed skrzyżowaniem jest znak p-12 bez znaku Stóp? Należy się zatrzymać i ustąpić pierwszeństwa? Znak P-12 to linia wskazująca miejsce bezwzględnego zatrzymania wynikającego z nakazu znaku B-20 i ma prawo istnieć na drodze tylko wtedy gdy postawiono przed skrzyżowaniem ten znak pionowy, o czym wie każdy uprawniony kierujący. Jednak jeżeli ZOBACZY znak P-12 a nie widzi znaku B-20 to posiadając tą wiedzę MUSI założyć, że znak ktoś zniszczył, ukradł albo, że jest odwrócony lub zasłonięty, więc pomimo, że go nie widzi MUSI wykonać jego dyspozycję.

  5. Dzony5

    Dzony5   19 października 2015, 17:08

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    A co gdy przed skrzyżowaniem jest znak p-12 bez znaku Stóp? Należy się zatrzymać i ustąpić pierwszeństwa?

  6. MrErdek1

    MrErdek1   29 września 2015, 14:09

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    pawmaj@op.plPanowie w Łodzi jest skrzyżowanie Broniwskiego i Niższej oznaczone jako rondo, z sygnalizacja świetlna i ze znakami kierunkowymi nad każdym z trzech pasów dochodzących do ronda. To po co znak rondo? Ma Pan rację, że tu znak C-12 "Ruch okrężny" a nie RONDO jest tu nieuprawniony. Zamiast niego na wyspie powinien stać znak C-9 i na obwiedni znak A-6a. I na tym KONIEC, bo nie jest to w całości jedno SKRZYŻOWANIE, które z RUCHEM OKRĘŻNYM nie ma nic wspólnego, bo to pasy w kółko, lecz złożony obiekt infrastruktury drogowej składający się z czterech sterowanych zwykłych skrzyżowań wg art. 2.10 ustawy, każde dwóch jednokierunkowych dróg z czego jedna z nich jest uprzywilejowana, połączonych ze sobą odcinkami przeplatania strumieniu ruchu. W całości jest to jeden obiekt typu RONDO, ale nie jedno opisane prawem SKRZYŻOWANIE. Są okrężne i takie i gdyby KRA nie wymyślała uniwersalnych zasad to by nie pisała głupot które Pan cytuje.

  7. pawmaj

    pawmaj   27 sierpnia 2015, 19:35

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    "Uwaga : W przypadku niekonwencjonalnych rozwi¹zañ skrzy¿owañ o ruchu okrê¿nym Dyrekcja WORD'u mo¿e po analizie, która znajdzie siê w dokumentach WORD, ustaliæ inne zasady zawracania na rondzie." Panie Prokopiuk wyżej cytat z przytoczonego przez Pana opracowania dla egzaminatorów. Wynika z tego, że w każdym mieście zasady np zawracania na rondach jak są to jakieś "specyficzne" określa rejonowy WORD. Buahahaha. Boże i kto ma egzaminować kierowców. Zasady zawracania określają przepisy a nie analizy lokalnych WORDów. Masakra. Ratuuhnku Panie Dobrowolski. pozdrawiam pawmaj z Łodzi

  8. pawmaj@op.pl

    pawmaj@op.pl   27 sierpnia 2015, 19:22

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    Panowie w Łodzi jest skrzyżowanie Broniwskiego i Niższej oznaczone jako rondo, z sygnalizacja świetlna i ze znakami kierunkowymi nad każdym z trzech pasów dochodzących do ronda. To po co znak rondo? A jak będzie siedem dróg dojazdowych do ronda to o jakich kierunkach (skrętach w lewo czy jazdy prosto) tu mówimy. Malowanie pasów inaczej niż dookoła "wyspy" nie ma sensu. Nawet jak trzy, równoległe pasy ruchu wokół wyspy to interpretacja Pana Dobrowolskiego jest najrozsądniejsza i zgodna z literą prawa. Wokół jeżdżę dowolną ilość razy bez kierunkowskazu. Jak chce wyjechac z ronda to zawsze zmieniam pas ruchu na prawy zewnętrzny z włączonym kierunkowskazem. Jeśli nie jadę zewnętrznym to ustępuję tym co są na pasie po prawej i wyjeżdżam. Gdyb jadąc zewnętrznym pasem chciał wjechać na pas wewnętrzny to wtedy włączam lewy kierunek i zmieniam pas ustępując pierwszeństwa tym co już wcześniej ne wewnętrznym byli. Proste i logiczne.Tak w 1989 r w łódzkiej samochodówce nauczał znakomity fachowiec i egzaminator śp Pan Andrzej Kowalski

  9. pawmaj

    pawmaj   27 sierpnia 2015, 19:06

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    Panie Romanie większość Polaków nie grzeszy intelektem a Pan na tym forum jest w mniejszości. W pełni Pana popieram. W samochodówce w Łodzi w 1989 roku egzaminator Pan śp Andrzej Kowalski uczył nas tak jak Pan rozumie zasady jazdy po rondzie. To pasuje do każdej ilości dróg dochodzących do ronda. Po co znak rondo jeśli ktoś ustawia przed nim pionowe czy poziome znaki kierunkowe. Pozdrawiam pawmaj z Łodzi

  10. MrErdek1

    MrErdek1   26 kwietnia 2015, 00:08

    Zgłoś nadużycie Cytuj

    Robert Prokopiukhttp://kse-egzaminator.pl/wp-content/uploads/2014/06/2010-nr-1-Egzaminator.pdf Serdeczne dzięki.

Dodaj komentarz

Twój komentarz został wysłany do Moderatora. Zostanie opublikowany po akceptacji przez Administratorów portalu. Jeżeli chcesz uczestniczyć w dyskusji i publikować swoje opinie bez opóźnień zaloguj się lub załóż bezpłatne konto w portalu.
Wystąpił błąd podczas dodawania komentarza.
Komentujesz artykuł jako Gość. Twój adres IP będzie zapisany do wiadomości administratora serwisu L-instruktor. Kontynuując zgadzasz się na ten warunek. Zaloguj się, aby Twój komentarz był od razu widoczny.

Serwis wykorzystuje ciasteczka (cookies) w celu utrzymania sesji zalogowanego Użytkownika, gromadzenia informacji związanych z korzystaniem z serwisu, ułatwienia Użytkownikom korzystania z niego, dopasowania treści wyświetlanych Użytkownikowi oraz tworzenia statystyk oglądalności czy efektywności publikowanych reklam. Użytkownik ma możliwość skonfigurowania ustawień cookies za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Użytkownik wyraża zgodę na używanie i wykorzystywanie cookies oraz ma możliwość wyłączenia cookies za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej.